خلاصه فصل اول و دوم از کتاب اخلاق حرفه‌ای در تعلیم و تربیت پیام نور

فصل اول: اهمیت و ضرورت اخلاق حرفه‌ای در تعلیم و تربیت
در این فصل، نویسنده به اهمیت و ضرورت رعایت اصول اخلاق حرفه‌ای در حرفه آموزش و پرورش تأکید می‌کند. آموزش و پرورش، به عنوان یکی از اساسی‌ترین ارکان جامعه، نقش مهمی در شکل‌گیری شخصیت‌های سالم، شهروندان مسئول و آینده‌ساز دارد. بنابراین، معلمان و مربیان باید از اخلاق حرفه‌ای پیروی کنند تا بتوانند وظایف خود را به بهترین شکل انجام دهند و تأثیر مثبت بر دانش‌آموزان و جامعه بگذارند.
در این زمینه، نویسنده به نقش اخلاق در ارتقاء کیفیت آموزش اشاره می‌کند. اخلاق حرفه‌ای، مجموعه‌ای از ارزش‌ها، اصول و قواعد رفتاری است که معلمان باید در تعامل با دانش‌آموزان، همکاران و خانواده‌ها رعایت کنند. این اصول، شامل صداقت، عدالت، احترام، مسئولیت‌پذیری و صداقت در گفتار و عمل است. رعایت این اصول، اعتماد و احترام جامعه را نسبت به معلمان افزایش می‌دهد و فضایی مثبت و سازنده در کلاس درس ایجاد می‌کند.
همچنین، در این فصل، نویسنده به پیامدهای عدم رعایت اخلاق حرفه‌ای اشاره می‌کند. بی‌اخلاقی، بی‌عدالتی، ناپایبندی به تعهدات، و نادرستی در رفتارهای معلمان، نه تنها کیفیت آموزش را کاهش می‌دهد، بلکه باعث کاهش اعتماد دانش‌آموزان و خانواده‌ها به مدرسه و سیستم آموزشی می‌شود. در نتیجه، این رفتارها، تاثیرات منفی بر شخصیت و آینده دانش‌آموزان دارند و در نهایت، جامعه‌ای ناسالم و ناپایدار بوجود می‌آورند.
در پایان، نویسنده بر لزوم آموزش و ترویج اخلاق حرفه‌ای در دوره‌های تربیت معلم تأکید می‌کند. این آموزش‌ها باید از ابتدای دوره‌های تحصیلی شروع شود و در تمام مراحل، حاکم باشد، زیرا اخلاق حرفه‌ای، پایه و اساس حرفه معلمی است و بدون آن، آموزش‌های فنی و تخصصی بی‌فایده است.
فصل دوم: اصول و معیارهای اخلاق حرفه‌ای در تعلیم و تربیت
در این فصل، نویسنده به تشریح اصول و معیارهای اساسی اخلاق حرفه‌ای در حوزه تعلیم و تربیت می‌پردازد. این اصول، راهنما و ضامن اجرای صحیح وظایف معلمان و مربیان هستند و نقش مهمی در ایجاد فضای آموزشی سالم و اخلاق‌مدار دارند.
یکی از اصول مهم، صداقت است. معلمان باید در گفتار و رفتارهای خود، حقیقت‌گویی و شفافیت را رعایت کنند. این اصل، اعتماد دانش‌آموزان و خانواده‌ها را جلب می‌کند و باعث می‌شود که دانش‌آموزان نیز در مسیر آموزش، به صداقت و راستی پایبند باشند.
اصل دیگری که در این فصل مورد تأکید قرار گرفته، عدالت است. معلم باید در رفتار و قضاوت‌های خود، بی‌طرف و منصف باشد. هیچ‌گونه تبعیضی در برخورد با دانش‌آموزان نباید صورت گیرد، و هر فرد باید بر اساس شایستگی و عملکرد خود ارزیابی شود. رعایت عدالت، انگیزه و اعتماد در دانش‌آموزان را تقویت می‌کند و محیط آموزشی را عادلانه و سالم می‌سازد.
احترام، دیگر اصل حیاتی است. معلمان باید ارزش و کرامت دانش‌آموزان، همکاران و خانواده‌ها را رعایت کنند. این احترام، در رفتار، گفتار و برخوردهای روزمره مشاهده می‌شود. احترام متقابل، روابط حرفه‌ای را تقویت می‌کند و باعث می‌شود که فضای کلاس، پر از آرامش و همدلی باشد.
مسئولیت‌پذیری، نیز یکی دیگر از اصول کلیدی است. معلمان باید در انجام وظایف خود، مسئولیت‌پذیر باشند و به وظایف آموزشی و تربیتی خود پایبند باشند. این مسئولیت‌پذیری، نشان‌دهنده تعهد و دلسوزی نسبت به دانش‌آموزان است و نقش مهمی در کیفیت آموزش دارد.
در کنار این اصول، معیارهای دیگری مانند حسن نیت، همدلی، صداقت در ارزیابی‌ها، پرهیز از هرگونه سوء‌استفاده، و رعایت حریم خصوصی دانش‌آموزان و خانواده‌ها نیز مورد تأکید قرار گرفته است. رعایت این معیارها، تضمین‌کننده اجرای صحیح اخلاق حرفه‌ای و توسعه حرفه‌ای معلمان است.
در پایان، نویسنده بر اهمیت آموزش مداوم و خودآگاهی در حوزه اخلاق حرفه‌ای تأکید می‌کند. معلمان باید همواره در مسیر ارتقاء اخلاق فردی و حرفه‌ای خود تلاش کنند و از تجربیات دیگران بهره‌مند شوند. این امر، نه تنها به نفع خود معلم است، بلکه به نفع جامعه آموزشی و آینده‌سازان کشور نیز است.
در نتیجه، فصل‌های اول و دوم این کتاب، پایه‌های اصلی اخلاق حرفه‌ای در تعلیم و تربیت را شرح می‌دهند و نشان می‌دهند که رعایت این اصول، نه تنها به بهبود فرآیند آموزش کمک می‌کند، بلکه ضامن توسعه انسانی، اجتماعی و فرهنگی جامعه است. اخلاق حرفه‌ای، پلی است که معلمان را به سمت آموزش بهتر و جامعه‌ای سالم و پویا سوق می‌دهد.